Şuarâ Sûresi 123. Ayet

كَذَّبَتْ عَادٌۨ الْمُرْسَل۪ينَۚ  ١٢٣

Âd kavmi de peygamberleri yalanladı.
 
Sıra Kelime Anlamı Kökü
1 كَذَّبَتْ yalanladı ك ذ ب
2 عَادٌ Ad (kavmi) de ع و د
3 الْمُرْسَلِينَ gönderilen elçileri ر س ل
 

Hz. Nûh’tan sonra tarih sahnesine çıkmış olan Âd kavmi Yemen’de Uman ile Hadramut arasındaki bölgede yaşamış eski bir Arap toplumudur. Önceleri doğru yolda yürürlerken zamanla bunlar da Nûh kavmi gibi yoldan sapmış, putperest olmuşlardı. Kendilerine gönderilmiş olan peygamberi dinlemedikleri için helâk olup tarih sahnesinden silinmişlerdir.

 

Kur'an Yolu Tefsiri Cilt: 4 Sayfa: 163
 

كَذَّبَتْ عَادٌۨ الْمُرْسَل۪ينَۚ

 

Fiil cümlesidir.  كَذَّبَتْ  fetha üzere mebni mazi fiildir.  تْ  te’nis alametidir. عَادٌ  fail olup damme ile merfûdur.  الْمُرْسَل۪ينَ  mef’ûlun bih olup nasb alameti  ى ’dir. Cemi müzekker salim kelimeler harfle îrablanırlar. 

كَذَّبَتْ  fiili sülâsî mücerrede bir harf ilave edilerek mezid yapılan fiillerdendir. Fiil tef’il babındandır. Sülâsîsi كذب ’dir.

Bu bab, fiile çokluk (fiilin, failin veya mef‘ûlun çokluğu), bir tarafa yönelme, mef'ûlü herhangi bir vasfa nispet etmek, gidermek, bir terkibi kısaltmak, eylemin belli bir zaman diliminde meydana gelmesi, özneyi fiilin türediği şeye benzetmek, sayruret, isimden fiil türetmek, hazır olmak, bir şeyin aralıklarla tekrarlanması manalarını katar.

الْمُرْسَل۪ينَ ; sülâsî mücerrede bir harf ilave edilerek mezid yapılan if’al babının ism-i mef’ûlüdür.

 

كَذَّبَتْ عَادٌۨ الْمُرْسَل۪ينَۚ

 

Ayet, istînâfiyye olarak fasılla gelmiştir. Ad kavmi kıssasına geçilmiştir. Müspet mazi fiil sıygasında faide-i haber ibtidaî kelamdır. 

Mazi fiil sebata, temekkün ve istikrara işaret eder. (Hâlidî, Vakafat, s. 107)

كَذَّبَتْ  fiili bu ayette de tef’il babında gelmiştir. Bu; yalanlamanın fail, mef’ûl ve fiil yönünden  çokluğuna işarettir.

Burada Peygamberler lafzıyla Hz. Hud kastedilmiştir. Tazim için mecâz-ı mürsel üslubu kullanılmıştır. Bir peygamberi yalanlayan sanki tüm peygamberleri yalanlamış gibidir. (Fatma Serap Karamollaoğlu, Kuran Işığında Belâgat Dersleri Beyân İlmi)

كَذَّبَتْ  fiili,  تفعيل  babındadır. Bu babın fiile kattığı anlamlardan en fazla öne çıkanı fiilde veya failde olan kesrettir.