خدع Kelimesi, aldatmak, kandırmak ve oyuna getirmektir: Bir kişiye peşinde olduğu şeyden, gizlediği şeyin tersini göstererek, vazgeçirmektir.خَدَعَ الضَّبّ deyimi, kertenkelenin kendi yuvasında saklanması demektir. Bunun kertenkele için kullanılması, onun yuvanın önüne, elini oraya uzatan kişiyi sokması için bir akrebi hazır bekletmesindendir. Hatta اَلْعَقْرَبُ بَوَّابُ الضَّبِّ وَحَاجِبُهُ akrep, kertenkelenin kapıcısı ve sözcüsüdür, denmiştir. Ayrıca kertenkelenin aldatma imajı olduğundan أَخْدَعُ ِمنْ ضَبٍّ kertenkeleden daha düzenbaz denir. (Rağıb El-İsfahani, Müfredat Kur’an Kavramları Sözlüğü)

Hud’a, bir kimsenin karşısındakine yapmak istediği kötülüğün aksini hissettirmesidir. Veya aldatma niyetiyle yardım edeceğine söz verip zamanı gelince sessizce sıvışıp gitmesidir. Bu mânâdan olmak üzere Araplar, çıkıp gideceğini hissettirmek için elini evin bir kapısına doğru uzatıp sonra diğer bir kapıdan yürüyüp giden bekçi hakkında “Hileci keler veya bukalemun” tabirini kullanırlar. Hud’a hakkındaki bu iki mânâ da Bakara Suresi dokuzuncu âyetinin izahı için geçerlidir. Çünkü münafıklar, bu tavırlarıyla mü’minlerin sırlarını öğrenip düşmanlarına bildirmek sûretiyle kafirlerin kendilerini öldürmesinden ve mallarını yağmalayıp esir etmesinden korunmak istiyorlardı. Böylece mü’minlere verilenlerin kendilerine  verilmesini sağlayacak dünyalık bir menfaat elde etmek istiyorlardı. Münafıklar müminlerle karşılaştıkları zaman inanmadıkları halde “ biz inandık” demekle onları aldatmak istiyorlardı. Halbuki onlar ancak kendilerini aldatırlar ve farkında değillerdir. (İsmail Hakkı Bursevi,  Rûhu’l Beyan Kur’an Meali ve Tefsiri,  s. 196.)