وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ الشَّيَاط۪ينُ

Fiil cümlesidir. وَ  istînâfiyyedir.  مَٓا  nefy harfi olup olumsuzluk manasındadır. تَنَزَّلَتْ  fetha üzere mebni mazi fiildir.  تْ  te’nis alametidir. بِهِ  car mecruru  تَنَزَّلَتْ  fiiline mütealliktir. الشَّيَاط۪ينُ  fail olup damme ile merfûdur.

تَنَزَّلَتْ  fiili sülâsî mücerrede iki harf ilave edilerek mezid yapılan fiillerdendir. Fiil  تَفَعَّلَ  babındadır. Sülâsîsi  نزل ’dir.

Bu bab fiile mutavaat, tekellüf, ittihaz, sayruret, tecennüp (sakınma) ve talep anlamları katar. 

وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ الشَّيَاط۪ينُ

وَ  istînâfiyyedir. 

İstînâfiye وَ ‘ı (diğer adı ibtidaiyyedir) yalnızca mahalli olmayan cümleleri birbirine bağlar. Ve ardından gelen cümlenin öncekine irab ve hükümde ortak olmadığını gösterir. Bu harfe kendisinden sonra gelen cümlenin öncekine bağlı olduğunun zannedilmemesi için istînâfiye denilmiştir. (Rıfat Resul Sevinç, Belâğatta Fasıl-Vaslın Genel Kuralları Ve “Vâv”ın Kullanımı)

Menfi mazi fiil sıygasında faide-i haber ibtidaî kelamdır. 

Mazi fiil sebata, temekkün ve istikrara işaret eder. (Halidî, Vakafat, S.107) 

تَنَزَّلَتْ  fiiline müteallik olan  بِهِ ’deki zamir Kur’an’a aittir. 

Cümlede takdim-tehir sanatı vardır. Car mecrur  بِهِ , ihtimam için fail  الشَّيَاط۪ينُ ‘ya takdim edilmiştir.

Mazi fiilin  مَٓا  harfiyle olumsuzlanması, لَمْ  harfiyle olumsuzlanmasından daha kuvvetlidir. Çünkü  مَٓا  harfiyle olumsuzlanmış mazi fiil, لَمْ  ile olumsuzlanmış mazi fiilin aksine, kasemin cevabı menzilindedir. Dolayısıyla bu tabir tekitli bir olumsuzluk demektir. (Samerrâî, Beyanî Tefsir yolu, c. 3, s. 219, Hûd/52) 

Bundan önce Kur’an'ın, Hz. Cebrail (a.s) tarafından indirildiği beyan edilerek hak, tahkik edildikten sonra bu kelam da kâfirlerin, Kur’an hakkında, onun, şeytanın kâhinlerin aklına getirdiği şeyler kabilinden olduğu şeklindeki iddialarını reddetmektedir. (Ebüssuûd, İrşâdü’l-Akli’s-Selîm)