ن ق ض
Kur'an'da geçiş sayısı: 9

Türkçe türevleri: Enkâz, tenâkuz

Kur'an'daki anlamları: Çözmek, açmak, bozmak, yıkmak, bozma, çökertmek, bükmek, çatırdatmak, ağır gelmek, kaldıramamak.

Köke ait bilgiler:

َﻧْﻘﺾ: Bina, ip ve gerdanlık gibi şeylerin düğümünü çözmek, bozmak, yıkmak anlamlarına gelir. Bu onaylamak, teyit etmek, sağlamlaştırmak anlamına gelen ِإْﺑَﺮام sözcüğünün zıddıdır.Yine bu kökten gelen ِﻧْﻘﺾ bozma kelimesi َﻣْﻨُﻘﻮض bozulmuş anlamındadır. Bu şiirde daha çok kullanılır. َﻧْﻘﺾ da öyledir. Bina yıkımında daha çok kullanılır. Onun için çok zayıf deve için ِﻧْﻘﺾ sözcüğü kullanılır. Yer elmasının yeri yarıp şişirmesi de ِﻧْﻘﺾ adını alır. İpin ve gerdanlığın çözülmesinden istiâre yoluyla sözleşmeyi bozma da kastedildiği olur. (Rağıb El-İsfahani, Müfredat Kur’an Kavramları Sözlüğü)

“Nakz”: Feshetme ve bir terkibi çözmek, ayırmak demektir. “Peki bu mânaya gelen nakzetmek kelimesinin ahdi iptal etmede kullanılması nasıl mümkün olur?” diye sorulacak olursa derim ki: Araplar Ahid yapanlar arasında birleşmeyi sağlaması bakımından ahde, istiare yoluyla “ip” derlerdi. Bu yüzden Cenâb-ı Hak, yapılan anlaşmayı bozmayı, çözmek mânasına gelen “nakz” kelimesiyle ifade etmiştir. (İsmail Hakkı Bursevi,  Rûhu’l Beyan Kur’an Meali ve Tefsiri,  s. 277.)



 
Ayet Kelime Anlamı
Bakara 27 يَنْقُضُونَ bozarlar
Nisâ 155 نَقْضِهِمْ bozmaları
Mâide 13 نَقْضِهِمْ bozmaları
Enfâl 56 يَنْقُضُونَ bozarlar
Ra'd 20 يَنْقُضُونَ bozmazlar
Ra'd 25 يَنْقُضُونَ bozan(lar)
Nahl 91 تَنْقُضُوا bozmayın
Nahl 92 نَقَضَتْ çözen kadın
İnşirâh 3 أَنْقَضَ çatırdatmıştı