ز ي د
Kur'an'da geçiş sayısı: 61

Türkçe türevleri: Ziyâde, zâit, müstezâd, tezyit, müzâyede, mezat, Yezit

Kur'an'daki anlamları: Artmak, ziyadeleşmek, katılmak, çoğalmak, ziyadeleştirmek, artırmak, katmak, artış, artırma.

Köke ait bilgiler:

زِدْتُهُ كَذَا /Ona falan şeyi artırdım; زَادَ هُوَ /O, artırdı; اِزْدَادَ /Arttı, denir.  Allah buyurur ki: 

وَازْدَادُوا تِسْعًا     

Dokuz (yıl) da ilâve ettiler (18/Kehf 25).  زَاد: Hâl-i hazırda ihtiyaç duyulandan fazla olup depolanan azıktır. زِيَادَة: Bir şeyin üzerine başka bir şeyin eklenmesidir. زِدْتُهُ فَازْدَادَ /Onu artırdım, o da arttı, denir. (Rağıb El-İsfahani, Müfredat Kur’an Kavramları Sözlüğü

Allah Teala Peygamberinin işini yüceltmek ve davasını başarıya ulaştırmak sûretiyle onların üzüntülerini arttırması, onlara öğüt ve korkutmanın tesir etmeyeceğini bildiği için kalplerini mühürlemek, günden güne şer’i teklifleri çoğaltmak, tekrar tekrar vahiy göndermek ve mü’minlere olan ilahî yardımı kat kat ziyadeleştirmek suretiyle onların bu felaketlerini arttırmıştır. Çünkü şer’i teklifler çoğalınca münafıkların  küfürleri de artmaktaydı. Günden güne artan ibadet, taat ve cezalar münafıkların ızdıraplarını ve şüphelerini çoğaltmakta ve ahirette çekecekleri azâbın da artmasına sebep olmaktaydı. “İşte bozgunculuk yaptıklarından ötürü onların azâblarını arttırdık”. (el-Nahl 16/88). Mü’minler için ise dünyada;  “Allah, yola gelenlerin hidayetini arttırır. (Meryem 19/76) va’adi, ahirette de “ Lütfundan onlara daha fazlasını da ihsan eder” (en-Nur 24/38) müjdesi vardır. (İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l Beyan Kur’an Meali ve Tefsiri,  s. 201.) 



 
Ayet Kelime Anlamı
Bakara 10 فَزَادَهُمُ artırmıştır
Bakara 58 وَسَنَزِيدُ ve daha fazlasını vereceğiz
Bakara 247 وَزَادَهُ ve onun artırdı
Âl-i İmrân 90 ازْدَادُوا arttı
Âl-i İmrân 173 فَزَادَهُمْ (bu söz) onların artırdı
Âl-i İmrân 178 لِيَزْدَادُوا artırsınlar diye
Nisâ 137 ازْدَادُوا arttı
Nisâ 173 وَيَزِيدُهُمْ ve daha fazlasını da verecektir
Mâide 64 وَلَيَزِيدَنَّ ve andolsun artıracaktır
Mâide 68 وَلَيَزِيدَنَّ ve artıracaktır
A'râf 69 وَزَادَكُمْ ve size verdi
A'râf 161 سَنَزِيدُ biz daha fazlasını da vereceğiz
Enfâl 2 زَادَتْهُمْ artırır
Tevbe 37 زِيَادَةٌ daha ileri gitmektir
Tevbe 47 زَادُوكُمْ size bir katkıları olmazdı
Tevbe 124 زَادَتْهُ artırdı
Tevbe 124 فَزَادَتْهُمْ artırır
Tevbe 125 فَزَادَتْهُمْ katmıştır onların
Yunus 26 وَزِيَادَةٌ ve fazlası
Hûd 52 وَيَزِدْكُمْ ve katsın
Hûd 63 تَزِيدُونَنِي bana bir katkınız
Hûd 101 زَادُوهُمْ artırmaktan
Yusuf 65 وَنَزْدَادُ ve fazla alırız
Ra'd 8 تَزْدَادُ artırdığını
İbrahim 7 لَأَزِيدَنَّكُمْ elbette size daha fazla veririm
Nahl 88 زِدْنَاهُمْ artırırız onlara
İsrâ 41 يَزِيدُهُمْ artırmıyor
İsrâ 60 يَزِيدُهُمْ artırmıyor
İsrâ 82 يَزِيدُ artırmaz
İsrâ 97 زِدْنَاهُمْ onlara artırırız
İsrâ 109 وَيَزِيدُهُمْ ve onların (Kur’an) artırır
Kehf 13 وَزِدْنَاهُمْ biz de onların artırmıştık
Kehf 25 وَازْدَادُوا ve ilave ettiler
Meryem 76 وَيَزِيدُ ve artırır
Tâ-Hâ 114 زِدْنِي artır bana
Nûr 38 وَيَزِيدَهُمْ ve daha fazlası için
Furkan 60 وَزَادَهُمْ ve onların artırır
Ahzâb 22 زَادَهُمْ artırmadı
Fâtır 1 يَزِيدُ artırır
Fâtır 30 وَيَزِيدَهُمْ ve fazlasını vermesi için
Fâtır 39 يَزِيدُ artırmaz
Fâtır 39 يَزِيدُ artırmaz
Fâtır 42 زَادَهُمْ onların arttırmadı
Sâffât 147 يَزِيدُونَ daha fazlasına
Sâd 61 فَزِدْهُ onun artır
Şûrâ 20 نَزِدْ artırırız
Şûrâ 23 نَزِدْ artırırız
Şûrâ 26 وَيَزِيدُهُمْ ve onlara daha fazlasını verir
Muhammed 17 زَادَهُمْ onların artırmıştır
Fetih 4 لِيَزْدَادُوا artırmak için
Kaf 30 مَزِيدٍ daha
Kaf 35 مَزِيدٌ daha fazlası
Nuh 6 يَزِدْهُمْ onların artırmadı
Nuh 21 يَزِدْهُ artırmayan
Nuh 24 تَزِدِ sen (de) artırma
Nuh 28 تَزِدِ artırma
Cin 6 فَزَادُوهُمْ ve onların artırırlardı
Müzzemmil 4 زِدْ artır
Müddessir 15 أَزِيدَ daha da artırmamı
Müddessir 31 وَيَزْدَادَ ve artsın diye
Nebe' 30 نَزِيدَكُمْ size artırmayacağız