ك ث ر

Kur'an'da geçiş sayısı: 167

Türkçe türevleri: Kesret, Kevser, küsürat, teksir, ekserî, ekseriyetle, inkisar, esre, kesre, kesir

Kur'an'daki anlamları: Çok olmak, çoğaltmak, çoğalmasını sağlamak, çok görmek, çok saymak, çok istemek, çoğa rağbet etmek, çoğunluğu sağlamak, çokluk, ekseriyet, daha çok, en çok, (çok mal v.s. hususunda rekabet yapmak, …çokluğuyla karşılıklı övünmek, Cennette bir nehir, Allah katından Rasul-ü Ekrem’e verilen büyük hayır, lütuf.

Köke ait bilgiler:

Sayının çokluğunu ifâde etmek için, عَدَدٌ كَثِيرٌ عَدَدٌ كُثَارٌ عَدَدٌ كَاثِرٌ ifâdelerinden biri kullanılmaktadır. رَجُلٌ كَاثِرٌ cümlesi ise, serveti çok olan adam, demektir. مُكَاثَرَة ve تَكَاثُر kelimeleri ise, malın ve kuvvetin getirdiği çokluk duygusuyla karşılıklı yarışma içine girmektir. Yine bu kökten gelen فُلاَنٌ مَكْثُورٌ deyimi, çoklukta yenilgiye uğrayan kişi, demektir. كَثَر ise, çok sayıdaki çakıl taşları manasına gelir. Yüce Allah’ın:

 إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ

Biz, sana Kevser’i verdik (108/Kevser 1) sözünde geçen الكوثر ise, deniyor ki: Cennette tüm ırmakların kendisinden beslendiği bir nehirdir. Kimileri ise: Yüce Allah’ın Hz. Peygambere (sas) vermiş olduğu büyük hayırdır (iyiliktir), derler. Bazen cömert adama da كَوْثَر adı verilmektedir. (Rağıb El-İsfahani, Müfredat Kur’an Kavramları Sözlüğü) 

Sözlükte kesret azlığın karşıtı olarak çokluğu ifade eden bir kelimedir. Kur’ân-ı Kerîm’de de kesret ve kesîr azlığın karşıtı olarak geçmektedir (el-Mâide 5/100; et-Tevbe 9/25, 82). (Ali Durusoy, “Kesret”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, s.  25 :310.)