سَمْع: Kulağın, kendisiyle sesleri işittiği yetidir. Kulağın işlevine de سَمْع denir. Bu kökten سَمِعَ سَمْعًا /işitti, formu gelir. Bu kelime bazen kulak anlamında kullanılır:

 خَتَمَ اللّهُ عَلَى قُلُوبِهمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ 

 Allah, onların kalplerini ve kulaklarını mühürlemiştir (2/Bakara 7).

Bazen de سَمَاع gibi kulağın işlevi anlamında kullanılır:

 إِنَّهُمْ عَنِ السَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ 

Onlar, gerçekten işitmekten uzak tutulmuşlardır (26/Şu’arâ 212);

 أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِيدٌ 

 Veya hazır bulunup kulak veren kimseler için bir öğüt vardır (50/Kaf 37).

Kimi zaman algılama, kimi zaman da boyun eğme anlamlarında kullanılır. (Rağıb El-İsfahani, Müfredat Kur’an Kavramları Sözlüğü)

Sözlükte “işitmek, duymak, bir dileği kabul etmek, anlamak, duyurmak” mânalarındaki sem kökünden türeyen semi “işiten” demektir. “Sem” kavramı sekiz ayette zat-ı ilahiyyeye nisbet edilmiş olup bunların ikisinde “işittirmek, duyurmak” anlamında if’al kalıbı, bir ayette, “O’nun işitmesi şâyân-ı hayrettir (Keyf 18/26) anlamıyla taaccüb fiil kullanılmıştır. Beş ayette “ca ı” (yaratmak, yapmak) yardımcı fiiliyle insanlara işitme duyusu organı lütfettiği, beş yerde de kişilerin işitme yeteneklerine O’nun hakim olduğu, dilediğinde bu yetenekleri iptal edeceği belirtilmiştir. Sem kavramı çeşitli hadislerde Allah’a nisbet edilmiştir. Namazda “ Semi Allahü li men hamiden ( Allah kendisine övgü ve senâda bulunan kimsenin bu ibadetini kabul eder) cümlesi Kütüb-i Sitte’de yer almaktadır. Hz. Peygamber’in şu duasında sem kavramı “kabul etmek” mânasında Allah’a nisbet edilmiştir: “Allah’ım , ürpermeyen kalpten, kabul olunmayan duadan, doymayan nefisten ve fayda sağlamayan bilgiden özellikle bu dört şeyden sana sığınırım”. (Bekir Topaloğlu, “Semi”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, s. 36 :492.)

    Her Şeyi İşiten ve Görene Yakarış; Sen kendini “Semiud-dua” olarak nitelediği ( Al-i İmran 3/38), sana yaptığımız her yakarışı işittiğini bildirdin ( Bakara 2/186), sen söz konusu olunca işitmek bütün sıradanlığından sıyrılır. Sen işittiğini dinlersin, anlarsın ve karşılıksız bırakmazsın. Çünkü sen bize eksik bir kul olmamıza rağmen kulağımıza gelen bir yakarışa ilgisiz kalmamayı emrettin (Duha 93/10). O zaman göklerin ve yerin anahtarlarını elinde tutan senin (Şura 42/12) bize dualarımızı işittiğini bildirmen duamızın kabulüne işaret değilmidir?( Mücadele58/1).  Böyle olduğundandır ki biz Peygamberimizden her duamızı bu cümleyle bitirmeyi öğrendik: “ Allah’ım sen her duayı işitirsin!” (Fatma Bayram, En güzel isimler 99 Esma Sonsuz Mana,  s. 111.)