ظ ل م

Kur'an'da geçiş sayısı: 315

Türkçe türevleri: Zulüm, zâlim, mazlûm, zulmet, mezâlim

Kur'an'daki anlamları: Zulmetmek, haksızlık etmek, en çok zulmeden, en zalim, daha zalim, karanlık, şirk, cehalet, fisk, kararmak, karanlığa girmek, karartmak, karanlıklaştırmak, kapkara, simsiyah, parlak, karanlığa girenler, karanlıkta kalanlar.

Köke ait bilgiler:

Bu kelime, az olsun, çok olsun haddi aşma anlamında kullanılır. Bundan dolayı, hem büyük hem küçük günâhlar için kullanılır. Nitekim -iki zulüm arasında büyük bir fark olsa da, Hz. Âdem’e, yasağı ihlâl ettiği için zalim denildiği gibi, İblis’e de zalim denilmiştir. (Rağıb El-İsfahani, Müfredat Kur’an Kavramları Sözlüğü)

Sözlükte “bir şeyi ona ait olmayan yere koymak” anlamındaki zulüm ( zlm) din, ahlak, hukuk gibi alanlarda terim olarak “belirlenmiş sınırları çiğneme, haktan batıla sapma, kendi hak alanının dışına çıkıp başkasını zarara sokma, rızasını almadan birinin mülkü üzerinde tasarrufta bulunma, zorbalık” özellikle de “güç ve otorite sahiplerinin sergilediği haksız ve adaletsiz uygulama” gibi anlamlarda kullanılır. Zulmün kök anlamı bakımından özellikle insan ilişkilerindeki haksızlıkları ifade ettiği belirtilir. Kur’an-ı Kerim’de yirmi ayette zulüm kelimesi, 269 defa da türevleri yer alır. İki yüz den fazla yerde zulüm kavramı “küfür, şirk” veya “Allah’ın hükümlerini çiğneme , günah işleme”, yirmiyi aşkın  ayette “beşerî ilişkilerde haksızlığa sapma” anlamlarında kullanılmıştır. (Mustafa Çağırıcı, “Zulüm”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, s. 44 : 507.)

 ‘Zulüm’, kavram olarak, karanlık, hakkı yerine koymama, baskı, şiddet, hak yeme, eziyet ve işkence demektir.

 Zulm’ün Kur'an'da üç anlamda kullanıldığını söyleyebiliriz   

          1 - Karanlık anlamında, nûr’un (ışığın) karşıtı olarak

          2 - Küfür, şirk, isyan ve fısk anlamında

       3 - İnsanlara karşı yapılan haksızlıklar ve baskılar anlamında (Hüseyin K. Ece, İslam’ın Temel Kavramları  s. 862, 863.)

‘Zulüm’, esas itibariyle çok olumsuz bir eylemdir ve ‘zalim’ de bu olumsuz eylemin öznesidir.

Kur'an, ‘zulüm’ ve ‘zalim’ kavramlarını çok sık kullanmaktadır. Zalim kelimesi öncelikli olarak, inkârcıların önemli bir sıfatıdır. Aslında küfür ve şirk en büyük zulümdür. Bu anlamda müşrikler zalimlerin ta kendileridir. Çünkü Allah'a ait olan ilâhlık hakkını yerine getirmiyorlar, bu hakkı inkâr etmek veya birden fazla ilâh bulmak suretiyle başkalarına veriyorlar. Onların içinde bulundukları küfür ve şirk hali karanlıktan başka bir şey değildir. (Hüseyin K. Ece, İslam’ın Temel Kavramları  s. 844 - 847.)

‘Zalim’, zulmet masdarının fail, (özne) ismidir.

‘Zalim’ zulmeden, zulüm işleyen kimsedir.

‘Zulmet’ sözlükte, nurun (ışığın) olmama durumudur, yani karanlıktır.

Zulmet bu anlamda Kur’an’da geçmektedir. (Hüseyin k. Ece, İslam’ın Temel Kavramları, s. 766.)

Zulumat karanlıklar demektir. (İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l Beyan Kur’an Meali ve Tefsiri, s. 235.)